Fara í innihald
Mynd: Mostphotos

5 Læknisfræðilegar og persónulegar upplýsingar 

Læknisfræðilegar upplýsingar og persónuupplýsingar eru mikilvægur grundvöllur fyrir starfrænt mat. Upplýsingarnar má nota bæði við undirbúning og sem skipulagðan gátlista í matsferlinu. 
Öll meðferð persónuupplýsinga verður að fara fram í samræmi við gildandi persónuverndarlöggjöf (GDPR). Upplýsingar verður að geyma á öruggan hátt og mælt er með því að nota málsnúmer í stað nafns þar sem því verður við komið. 

5.1 Samþykki 

Söfnun læknisfræðilegra upplýsinga og persónuupplýsinga krefst upplýsts samþykkis frá viðkomandi sjálfum eða lögráðamanni. Sama gildir um notkun og geymslu hljóð- og myndbandsupptaka. Mataraðili ber ábyrgð á að kynna sér gildandi reglur í eigin landi áður en matið fer fram. 

5.2 Málsgögn 

Málsnúmer: 
 
Lýsið búsetu og daglegri iðju viðkomandi: 
 
Tilvísandi aðili: 
 
Samskiptasaga (hvenær var málinu vísað?): 
 
Nafn tengds læknis: 
 
Hverjir hafa tekið þátt í matinu? (viðkomandi sjálfur / foreldrar / forráðamenn / aðstandendur): 
 
Hefur samþykki verið fengið? 
- Söfnun læknisfræðilegra upplýsinga 
- Gerð mynd- og hljóðupptaka í tengslum við matsferlið 
- Geymsla mynd- og hljóðupptaka 
Merkið við viðeigandi samþykki: 
◯ 
◯ 
◯ 
Eftirfarandi skrár/gögn eru tiltæk: 
- Heyrnarskrár – skýrsla, sjúkraskrá 
- Sjónskrár – skýrsla, sjúkraskrá 
- Segulómskoðanir 
- Yfirlýsingar frá taugasálfræðingi 
- Viðeigandi niðurstöður úr mati, athuganir og aðrar upplýsingar frá sjónkennurum, heyrnarkennurum, daufblinduráðgjöfum, sjúkraþjálfurum, sálfræðingum o.fl., ásamt upplýsingum frá nákomnum aðstandendum 
- Upplýsingar um lyfjanotkun og hvernig lyfin kunna að hafa áhrif á starfræna getu einstaklingsins 
- Stutt yfirlit yfir ævisögu einstaklingsins og núverandi aðstæður (t.d. stöðumat einstaklingsins). 


5.3 Læknisfræðilegar upplýsingar 

5.3.1 Greiningar 

Læknisfræðilegum greiningum og starfrænum afleiðingum þeirra er lýst hér (til dæmis er sjónsvið þrengra og hæfni til að sjá í þrívídd skert við skjálg, sem oft leiðir til óöryggis og klaufaskapar í hreyfingum). 
Fyrir hverja greiningu getur verið gagnlegt að skrá eftirfarandi: 
  • Er greiningin byggð á klínískum niðurstöðum eða erfðarannsóknum? 
  • Hvenær var greiningin gerð? 
  • Hver gerði greininguna? 
Athugið: Sjúkraskrár ættu að innihalda nýjustu upplýsingarnar. Ef þörf er á uppfærðum eða nýjum rannsóknum ætti að framkvæma þær. Útskriftarskýrslan skal vera frá lækninum sem framkvæmdi skoðunina og innihalda stutta lýsingu á niðurstöðum skoðunarinnar, veittri meðferð og því hver beri ábyrgð á áframhaldandi meðferð. Þetta getur einnig verið taugalæknir, sjúkraþjálfari, iðjuþjálfi eða annar sérfræðingur). 
Aðalgreining (til dæmis CHARGE, fyrirburafæðing o.s.frv.): 
 
Aðrar greiningar: 
 
Sjón 
 
Hefur læknisfræðileg sjóngreining verið staðfest? (Já / Nei / Ef já, hvaða?) 
 
Hvenær var síðasta augnskoðun framkvæmd af augnlækni? 
 
Sjónskerpa: 
 
Ljósbrot: 
 
Sjónsvið: 
 
Hefur sjónráðgjafi / kennari sjónskertra framkvæmt sjónmat? (Já / Nei / Ef já, hvaða?) 
 
Notar einstaklingurinn gleraugu, snertilinsur eða önnur sjónhjálpartæki (til dæmis lýsingu o.s.frv.)? (Ef já, hvaða? / Ef já, að hve miklu leyti eru gleraugun notuð?) 
□ Aðlagaður hugbúnaður í tölvu, spjaldtölvu, síma 
□ Optísk hjálpartæki 
□ Skjástækkari 
□ Lesvél 
□ Táknmálstúlkur 
□ Önnur hjálpartæki:
​ 
Sjónskrá – er einstaklingurinn skráður? (á við í löndum með sjónskrá) 
 
Heyrn 
 
Hefur læknisfræðileg heyrnargreining verið staðfest? (Já / Nei / Ef já, hvaða?) 
 
Hvenær og hvar var síðasta heyrnarpróf framkvæmt? 
 
Hvers konar heyrnarpróf? (Heyrnarfræðilegar rannsóknir, svo sem hljóðbylgjumælingar frá innra eyra (OAE), hreintónamæling, leikheyrnarmæling, athugunarheyrnarmæling, ASSR (stöðugt heyrnarsvar), ABR (heyrnarstofnssvar), hljóðhimnumæling o.fl.) 
 
Fékk viðkomandi tíðar miðeyrnabólgur í æsku? 
 
Notar einstaklingurinn heyrnartæki eða önnur tæknileg hjálpartæki fyrir heyrn (t.d. talmagnara)? Ef já, hvaða tæki? / Ef já, hversu mikið eru heyrnartækin notuð? 
□ Heyrnartæki – eitt / tvö 
□ Kuðungsígræðsla – ein / tvær 
□ Samtalsmagnari 
□ Streymir 
□ Táknmálstúlkur 
□ Annað:
Líkamlegt snertiskyn; hefur eftirfarandi verið athugað eða greint: 
 
Næmi líkams- og snertiskyns: Næmi líkams- og snertiskyns vísar til viðbragða sem koma fram þegar einhver er mjög viðkvæmur fyrir snertingu eða fyrir því að snerta eitthvað. 
 
Sértækni líkamlegs snertiskyns: Með sértækni líkamlegs snertiskyns er átt við mismunandi viðbrögð einstaklingsins við notkun snertiskynsins, til dæmis hvort hann kjósi eða forðist ákveðnar tegundir hluta, efna eða efniviðar. 
 
Fæðingarsaga (fyrirburafæðing, vandamál á meðgöngu o.s.frv..): 
 
Erfiðleikar með samþættingu skynjunar: Hæfni skynfæranna til að taka samtímis við upplýsingum og vinna saman. Til dæmis að nota aðeins eitt skynfæri þegar athyglinni er beint að einhverju. 
 
Er grunur um: 
- Heilaskemmd sem veldur sjónskerðingu (CVI) 
- Hljóðvinnsluröskun (APD) 
 
Er einstaklingurinn með hreyfierfiðleika og/eða jafnvægisvandamál? (já / nei / veit ekki; ef já, á hvaða hátt?) 
 
Er vitað að sjúkdómsgreiningin valdi skynskerðingu á öðru fjarskynfæranna tveggja, með mögulegri versnun á hinu skynfærinu? (Já / Nei / Veit ekki) 
 
Er þörf á frekari rannsóknum / mati? (Já / Nei / Veit ekki; ef já, hvaða?) 
 


5.4 Athugunarvísar – leiðbeinandi uppbygging 

Þegar metið er hvort athugunarvísar séu til staðar, að hluta til staðar, ekki til staðar eða eiga ekki við eru eftirfarandi viðmiðunarreglur notaðar: 
  • Til staðar: Þegar hægt er að fylgjast með hegðuninni sem tengist athugunarvísinum. Hér er hegðunin metin sem samræmd og stöðug og ekki háð því samhengi sem einstaklingurinn er í hverju sinni. 
  • Að hluta til staðar: Þegar hægt er að fylgjast með hegðuninni að einhverju leyti með hliðsjón af athugunarvísinum. Það þýðir að hegðunin er aðstæðubundin og getur birtst stundum og að vissu marki. Í þessu tilviki þarf að haga umhverfinu þannig að hegðunin verði sýnileg. 
  • Ekki til staðar: Þegar ekki er hægt að sjá neina af þeirri hegðun sem tengist athugunarvísinum. 
  • Á ekki við (N/A: Á ekki við): Þegar athugunarvísirinn á ekki við vegna einstaklingsbundinna þátta, svo sem líkamlegra takmarkana, eða annarra þátta sem eru háðir aðstæðum (til dæmis, ef einstaklingur er heyrnarlaus, verða athugunarvísar sem varða hlustunarfærni metnir sem óviðeigandi (N/A)). 

5.4.1 Samskipti og samspil 

Samskipti og samspil 
Til staðar 
Að hluta til staðar 
Ekki til staðar 
Á ekki við 
Athugasemdir 
HEYRN 
Bregst viðkomandi við hljóðum í umhverfinu? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn hermt eftir hljóði? 
 
 
 
 
 
Bregst einstaklingurinn við þegar nafn hans er kallað? 
 
 
 
 
 
Tekur einstaklingurinn þátt í samskiptum sem byggja á hljóði? 
 
 
 
 
 
Stjórnar einstaklingurinn rödd sinni í samræmi við aðstæður? 
 
 
 
 
 
Tekur einstaklingurinn þátt í samtölum á töluðu máli? 
 
 
 
 
SJÓN 
Getur einstaklingurinn beint sjónrænni athygli að öðrum einstaklingi? 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn náð augnsambandi? 
 
 
 
 
 
Les einstaklingurinn svipbrigði? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn notað sjón í samskiptum? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn notað sjón til að eiga samskipti við aðra í fjarlægð? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn notað sjón til að færa athyglina milli samskiptafélaga og hlutar sem þeir beina athyglinni sameiginlega að? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn túlkað samskipti við venjulegar birtuaðstæður? 
 
 
 
 
 
LÍKAMSSNERTING  
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að hefja samskipti við samskiptaaðila? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að fylgja frumkvæði annarra? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að tjá sig? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst þegar skipt er á milli þess að hlusta og tala? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að þreifa á hlut með samskiptaaðila á meðan athyglinni er einnig beint að samskiptaaðilanum? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að taka þátt í samskiptum við fleiri en einn einstakling? (hópsamtal: fylgist með samtalinu, á frumkvæði og hlustar) 
 
 
 
 
 
ATHUGASEMDIR / MAT Á HAGNÝTRI SAMVIRKNI SKILNINGARVITANNA 
  
 
 

Athugunareyðublað Samskipti og samspil 

Fyrir athugun - Grænt
Eftir athugun - Rautt
Samskipti og samspil
Heyrn
Sjón
LÍKAMSSNERTING
Athugunarviðmið
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Viðstödd
Að hluta viðstödd
Ekki viðstödd
N/A

5.4.2 Upplýsingaöflun 

Upplýsingaöflun 
Til staðar 
Að hluta til staðar 
Ekki til staðar 
Á ekki við 
Athugasemdir 
HEYRN 
Bregst viðkomandi við hljóðum í umhverfinu? 
 
 
 
 
 
Beinir einstaklingurinn athygli sinni markvisst að fjarlægum hljóðum? 

 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn greint kunnuglegt fólk á röddinni? 

 
 
 
 
 
Þekkir einstaklingurinn hljóð sem teljast kunnugleg? 
 
 
 
 
 
Beinir einstaklingurinn athygli sinni að rödd þess sem talar? 
 
 
 
 
 
SJÓN 
Þegar einstaklingurinn situr kyrr, bregst hann við sjónrænu áreiti á sjónsviði sínu? 
 
 
 
 
 
Beinir einstaklingurinn sjón sinni að mismunandi hlutum þegar þeir eru settir fyrir framan hann? 
 
 
 
 
 
Þekkir einstaklingurinn hluti og/eða fólk þegar það hreyfist ekki? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn fylgt hlutum eða fólki með augnaráðinu án þess að hreyfa höfuðið? 
 
 
 
 
 
Þekkir einstaklingurinn andlit með sjón? 
 
 
 
 
 
Bregst einstaklingurinn við þeim sjónrænu upplýsingum sem honum eru veittar? 

 
 
 
 
 
Les einstaklingurinn upplýsingar af myndum (2D)? 

 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn greint sjónræna smáatriði sem hluta af heild? 

 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn myndað heild út frá sjónrænum smáatriðum? 

 
 
 
 
 
Bregst einstaklingurinn jafn vel við daufum og sterkum litum? 
 
 
 
 
 
Eru sjón og hendur notaðar á sama tíma þegar einstaklingurinn á að grípa hlut? 
 
 
 
 
 
LÍKAMSSNERTING 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að beina athygli að hlutum og/eða fólki í umhverfinu? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að skoða hlut kerfisbundið? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að greina líkindi og mun á hlutum? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að afla upplýsinga um hvernig tveir eða fleiri hlutir eru staðsettir í tengslum hver við annan? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst í samskiptum við annað fólk? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að skynja líkamstjáningu, tilfinningar og viðbrögð annarra? 
 
 
 
 
 
Beinir einstaklingurinn athygli sinni að því þegar aðrir einstaklingar snerta eigin líkama? 
 
 
 
 
 
ATHUGASEMDIR / MAT Á HAGNÝTRI SAMVIRKNI SKILNINGARVITANNA 
 
 
 

Athugunareyðublað Upplýsingaöflun

Fyrir athugun - Grænt
Eftir athugun - Rautt
Upplýsingaöflun
Heyrn
Sjón
LÍKAMSSNERTING
Athugunarviðmið
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
Viðstödd
Að hluta viðstödd
Ekki viðstödd
N/A

5.4.3 Áttun og sjálfstæð hreyfigeta  

Áttun og sjálfstæð hreyfigeta 
Til staðar 
Að hluta til staðar 
Ekki til staðar 
Á ekki við 
Athugasemdir 
HEYRN 
Getur einstaklingurinn greint umhverfi sitt með heyrn? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn notað heyrn til að hreyfa sig í mismunandi áttir? 

 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn áttað sig á staðsetningu út frá hljóðgjafa í nánasta umhverfi? 

 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn áttað sig á staðsetningu eftir hljóðum í fjarlægð? 

 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn rödd sína og heyrn til að átta sig á umhverfi sínu? 

 
 
 
 
 
Áttar einstaklingurinn sig á umhverfi sínu með bergmálskönnun? 

 
 
 
 
 
SJÓN 
Getur einstaklingurinn notað sjón til að átta sig í umhverfinu? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn ratað frá einum stað til annars eingöngu út frá sjónrænum upplýsingum? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn sjónina til að komast fram hjá hindrunum? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn sjónina til að verða var við hæðabreytingar? 

 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn hreyft sig við mismunandi birtuskilyrði? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn ratað án óþæginda frá mismunandi ljósgjöfum? 
 
 
 
 
 
Getur einstaklingurinn ratað í myrkri með hjálp sjónarinnar? 
 
 
 
 
 
LÍKAMSSNERTING 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að finna kennileiti í umhverfinu? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að rata í umhverfinu? 
 
 
 
 
 
Notar einstaklingurinn líkamlegt snertiskyn markvisst til að þekkja mismunandi herbergi og/eða umhverfi? 
 
 
 
 
 
ATHUGASEMDIR / MAT Á HAGNÝTRI SAMVIRKNI SKILNINGARVITANNA 
 

Athugunareyðublað Áttun og sjálfstæð hreyfigeta 

Fyrir athugun - Grænt
Eftir athugun - Rautt
Áttun og frjáls hreyfing
heyrn
SJÓN
LIKAMSSNERTING
Athugunarviðmið
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
Viðstödd
Að hluta viðstödd
Ekki viðstödd
N/A
Check Afritað á klippiborð